Województwo Świętokrzyskie to wymarzone miejsce do zwiedzania i wypoczynku w rytmie slow. Sielskie krajobrazy, nieprzeludnione szlaki, geologiczne i przyrodnicze bogactwo, a także zamki, pałace, bezcenne dziedzictwo kulturowe, unikalne muzea i mnóstwo atrakcji dla dzieci. Spróbujecie tu pysznej kuchni regionalnej, nacieszycie się smakiem owoców i warzyw z ekologicznych plantacji, a także poznacie dawne słowiańskie legendy. Wieczorne biesiady przy ognisku lub grillu, nieśpieszne spacery wśród zieleni i śpiewu ptaków sprawią, że zrozumiecie co to znaczy naprawdę zwolnić tempo.
GÓRY ŚWIĘTOKRZYSKIE – legendy i prastara puszcza
Wizytę w Górach Świętokrzyskich warto rozpocząć od odwiedzenia Świętokrzyskiego Parku Narodowego, a w tym najstarszego sanktuarium w Polsce na Świętym Krzyżu, które odwiedzane jest co roku przez tysiące pielgrzymów i turystów. Wejście na Łysą Górę możecie zaplanować szlakiem z Nowej Słupi lub łatwiejszym podejściem asfaltowym z Huty Szklanej. Obok klasztoru znajduje się Galeria widokowa na Gołoborzu, gdzie oprócz pięknej panoramy możecie podziwiać prastare skały kambryjskie, których wiek oceniany jest na pół miliarda lat ! Zajrzyjcie również do Muzeum Świętokrzyskiego Parku Narodowego, gdzie poznacie wiele ciekawych informacji o prastarej przyrodzie Puszczy Jodłowej. Po drugiej stronie Parku, z miejscowości Święta Katarzyna możecie wejść szlakiem na Łysicę – najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich i jednocześnie najniższy w Koronie Gór Polski.
KIELCE – w otoczeniu górskich pasm
Będąc w stolicy regionu koniecznie odwiedźcie: Wzgórze Zamkowe – dawny Pałac Biskupów Krakowskich – najlepiej zachowany obiekt z epoki Wazów w Polsce, jedną z najstarszych uliczek w Kielcach – ulicę Zamkową, gdzie oprócz Pałacyku Zielińskiego, Ośrodka Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej znajdziecie jedyne w Europie Muzeum Hammonda, ulicę Sienkiewicza oraz Plac Artystów, gdzie możecie zrobić pamiątkowe zdjęcie przy pomniku dzika i przeczytać legendę o powstaniu Kielc. Po odwiedzeniu Wzgórza Zamkowego koniecznie wybierzcie się na Kadzielnię – przechodząc obok Stawu Podzameckiego przez jeden z najstarszych parków w Polsce – Park im.S.Staszica i urokliwą Aleję Sław.
Na terenie Parku Kadzielnia – dawnego kamieniołomu, możecie spacerować dookoła Skałki geologów, podziwiać wodospad, zwiedzić Podziemną Trasę – system jaskiń, a także zobaczyć jeden z najpiękniej położonych amfiteatrów w Polsce. Spacer ścieżkami wzdłuż ścian wyrobiska to lekcja historii naszej planety. Możemy tu odczytać dzieje Ziemi i jej mieszkańców sprzed 360 milionów lat. Niegdyś te tereny były pokryte ciepłym tropikalnym morzem, a skamieniałości licznych organizmów możemy nadal odnaleźć w tutejszych wapieniach.
Nie tylko miłośnicy geologii będą pod wrażeniem jednego z 5 rezerwatów przyrody w mieście. Amatorzy ekstremalnych wrażeń mogą zjechać na tyrolce, czyli podziwiać skały Kadzielni z wysokości 40 metrów podczas swobodnego zjazdu na linie oraz potrenować wspinaczkę na via ferracie.
ŚWIĘTOKRZYSKI GEOPARK UNESCO
Region świętokrzyski nie bez powodu nazywany jest geologiczym rajem pod gołym niebem. Geopark Świętokrzyski od 2021 roku należy do światowej sieci Geoparków UNESCO. Kilkadziesiąt geostanowisk tworzy rozległą sieć, obejmującą obszar ponad 500 km², na terenie Kielc oraz gmin: Chęciny, Morawica, Nowiny i Piekoszów. Na obszarze geoparku znajduje się wiele nieczynnych kamieniołomów, naturalnych form skałkowych i jaskiń, skarp i dolin rzecznych, zaś powiązania człowieka z geologią dokumentują: stanowiska archeologiczne, ślady górnictwa kruszcowego i skalnego jak również liczne zabytki architektury zbudowane z lokalnych skał.
PONIDZIE – zatrzymaj czas
Kraina słynąca ze złóż gipsu, rezerwatów z unikalną i chronioną roślinnością stepową, przydrożnych figur i kapliczek i znanych w świecie wód siarczkowych, dzięki którym powstała bogata baza uzdrowiskowa. Charakterystycznym elementem tej wyjątkowej krainy jest rzeka Nida z malowniczymi meandrami, starorzeczami i ostoją ptactwa wodno-błotnego. Mikroklimat, przyroda nieskażona przemysłem i 3 parki krajobrazowe pozwolą poczuć jedność z naturą. Wielbiciele spływów kajakowych z pewnością odnajdą tu raj – woda w rzece Nidzie ze względu na piaszczyste dno nagrzewa się w lecie do 27 stopni.
KRZEMIEŃ PASIASTY czyli polskie „diamenty”
Nieocenionym skarbem świętokrzyskiego jest krzemień pasiasty nazywany kamieniem optymizmu. Świętokrzyskie jest jedynym miejscem występowania krzemienia o takiej strukturze na świecie, a Muzeum Archeologiczne i Rezerwat Krzemionki – Krzemionkowski Region Prehistorycznego Górnictwa Krzemienia Pasiastego został w 2019 roku wpisany na prestiżową Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Jeśli chcecie poznać krzemień w jego odsłonie jubilerskiej to koniecznie odwiedźcie Sandomierz. To właśnie w tym królewskim mieście na siedmiu wzgórzach, w pracowni mistrza złotnictwa – Cezarego Łutowicza, krzemień pasiasty został po raz pierwszy użyty jako współczesny kamień jubilerski. Biżuterię z krzemieniem pasiastym oraz cenne zbiory kamieni szlachetnych i minerałów można podziwiać także w Muzeum Minerałów i Skamieniałości w Świętej Katarzynie – miejscowości turystycznej w sercu Gór Świętokrzyskich.
SANDOMIERZ – city break w królewskim stylu
Miasto położone na siedmiu wzgórzach nad Wisłą na styku dwóch krain geograficznych: Wyżyny Kielecko-Sandomierskiej i Kotliny Sandomierskiej. Wzmianki o Sandomierzu jako mieście sięgają XII w. w zapisach Kroniki Galla Anonima. Niegdyś siedziba książąt i rezydencja królów, rozwijała się jako ważna osada na szlaku handlowym do Krakowa i na wschód Europy.
Zwiedzanie królewskiego Miasta – obowiązkowe zabytki i atrakcje:
Rynek średniowieczny z XIV-wiecznym ratuszem miejskim pośrodku i otaczającymi go 30 zabytkowymi kamienicami. Centralne miejsce zajmuje ratusz z połowy XIV w. Jego renesansowa attyka pochodzi z wieku XVI i zaliczana jest do najpiękniejszych w Polsce.
Brama Opatowska – wzniesiona została w połowie XIV w., zwieńczona attyką w XVI w. Po jej obu stronach znajdują się fragmenty dawnych murów obronnych. Jej wieża to doskonały punkt widokowy; można stąd podziwiać sandomierskie panoramy.
Zamek Królewski – monumentalna budowla wzniesiona przez króla Kazimierza Wielkiego. Powstał w XIV r. w miejscu dawnej warowni, istniejącej od X w. Od wieku XVI pełnił rolę królewskiej rezydencji. Zniszczony podczas „potopu” w 1656 r.; ocalało tylko jedno skrzydło, które Jan III Sobieski przekształci w korpus główny. W ocalałym i wyremontowanych skrzydle mieści się Muzeum Zamkowe. Dopełnieniem wystawy są zbiory prezentujące krzemień pasiasty w biżuterii.
Ucho igielne (furta dominikańska) – znajduje się w pobliżu rynku między kamienicami; wykonane w murach obronnych pierwotnie jako przejście dla zakonników klasztoru dominikańskiego. Obecna jego forma pochodzi z XVIII w.
Kościół św. Jakuba
Jeden z najstarszych wybudowanych z cegły kościołów w Polsce. Dawna świątynia romańska, wzniesiona w pierwszej połowie XIII wieku na potrzeby zakonu dominikanów, zauroczyła już wielu pisarzy i miłośników Ziemi Sandomierskiej. Na dzwonnicy kościoła zachowały się najstarsze w Polsce dzwony kościelne z XIV wieku.
Bazylika Katedralna
W murach Bazyliki Katedralnej pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Sandomierzu zamknięte jest ponad 600 lat historii królewskiego miasta. Odnowione freski bizantyjsko-ruskie, które ozdabiają ściany boczne i sklepienia nad ołtarzem zostały ufundowane przez samego Władysława Jagiełłę i są jednymi z czterech zachowanych tego typu w Polsce.
Dom Długosza – to dawna mansjonaria wzniesiona w XV wieku fundacji Jana Długosza. Obecnie Muzeum Diecezjalne, gromadzące cenne dzieła sztuki kościelnej (m.in. obraz Łukasza Cranacha Matka Boża z Dzieciątkiem i św. Katarzyną z 1518 r. oraz rzeźby z XII w.).
Atrakcje przyrodnicze – w najbliższej okolicy miasta znajdują się klimatyczne wąwozy powstałe z lessowej glebie. Do najwspanialszych należą wąwozy Królowej Jadwigi i „Piszczele”.
W Sandomierzu zwiedzanie zabytków przeszłości można również połączyć z odpoczynkiem nad Wisłą, przejażdżką statkami wodnymi lub szlakiem rowerowym Green Velo.
Góry Pieprzowe
Pieprzówki – jak popularnie mówi się na ten niezwykły rezerwat – to miejsce, które w jednym miejscu gromadzi bogactwo skarbów przyrody. Tutaj można poznać historię ziemi, skorzystać z aromaterapii w naturalnym rosarium, pełnym endemicznych gatunków róż oraz zachwycić się niezwykłym widokiem na dolinę rzeki Wisły.
Te łagodne wzgórza oddalone są od sandomierskiej starówki jedynie o 2 kilometry, co czyni je doskonałym celem spacerów lub krótkich wycieczek rowerowych. Spotkacie tu prastare łupki kambryjskie, których wiek oceniany jest na pół miliarda lat! Ta charakterystyczna formacja skalna dzięki swojej barwie i kształtowi budzi skojarzenia z ziarnami pieprzu, a łupki oraz podłoże bogate w gliny morenowe i lessy tworzą unikalne środowisko. Przez rezerwat prowadzi szlak pieszy oraz ścieżka edukacyjna. Dłuższy postój warto natomiast zaplanować przy punkcie widokowym z ławeczkami.
Świętokrzyskie MUST SEE dla całej rodziny
- Bałtowski Kompleks Turystyczny zagwarantuje Wam rozrywkę na długie godziny: Park i Muzeum Dinozaurów, Zwierzyniec – Park Safari, Oceanarium, Adventure Planet, Park Miniatur, Park zabaw, Atrakcje wodne i wiele innych atrakcji
- Park Rozrywki i Miniatur w Krajnie – oceniany jako najpiękniej położony Park Miniatur w Polsce – zabytki z całego świata z widokiem na Łysicę i Dolinę Wilkowską
- Muzeum Zabawek i Zabawy w Kielcach
- Centrum Geoedukacji przy rezerwacie Wietrznia
- Europejskie Centrum Bajki w Pacanowie
- Zamek Królewski w Chęcinach
- Jaskinia Raj – uważana za najpiękniejszą jaskinię krasową w Polsce
- Zamek Krzyżtopór w Ujeździe – monumentalny palazzo in fortezza
- Świętokrzyska Zagroda Kultury „Harmonia”
- Pałac Popielów w Kurozwękach i safari bizon
- Park Legend w Nowej Słupi – multimedialna ścieżka legend, kino 3D i symulator lotu na miotle
- Centrum Nauki Leonardo da Vinci
- Park Etnograficzny w Tokarni
- Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach
